Belajar Membaca Lukisan: Kebahagiaan #003

דאָס בילד ווײַזט אַ חסידישן מאַן וואָס האַלט אַ נײַ-געבוירן קילעכל אין די הענט. ער טראָגט אַ שוואַרצע יאַרמלקע, אַ ווײַסע העמד, און ער האָט לאַנגע פּאות. זײַן פּנים איז רויִק און פֿול מיט ליבע. דאָס קליינע קינד איז איינגעוויקלט אין אַ ווײַסן קליידל. דער הינטערגרונט איז ראָזע מיט פֿיל קליינע הערצער. דאָס בילד דערציילט אַ געשיכטע פֿון אַ גרויסער פֿרייד. מען קען פֿילן די ברכות: „בטובֿה אנו קומען“ (בּשעה טובֿה), „אַ געזונט קינדעקעלע“, און אַ האָפֿנונג פֿאַר אַ סך נחת פֿאַר די עלטערן.

Dos bild vayzt a khasidishen man vos halt a nay-geboyren kinekle in di hent. Er trogt a shvartse yarmulke, a vayse hemd, un er hot lange peyes. Zayn ponim iz ruik un ful mit libe. Dos kleyne kind iz eyngeviklet in a vaysn kleydl. Der hintergrunt iz roze mit fil kleyne hertser. Dos bild dertsaylt a geshikhte fun a groyser freyd. Men ken filn di brokhes: "B'sha'ah tovah", "A gezunt kindekele", un a hofnung far a sakh nakhas far di eltern.

Gambar ini memperlihatkan seorang pria Hasidik yang sedang menggendong bayi baru lahir di tangannya. Dia mengenakan yarmulke hitam, kemeja putih, dan memiliki payot (rambut cambang) yang panjang. Wajahnya tampak tenang dan penuh dengan cinta. Anak kecil tersebut dibungkus dengan kain putih. Latar belakangnya berwarna merah muda dengan banyak hati kecil. Gambar ini menceritakan sebuah kisah tentang kegembiraan yang besar. Kita dapat merasakan berkah: "B'sha'ah tovah" (di waktu yang baik), "A gezunt kinekle" (bayi yang sehat), dan sebuah harapan untuk banyak nachas (kebahagiaan) bagi orang tuanya.

Teh dan Air Putih

מײַן טיי היט מײַן רייזע פֿון לערנען ביז שפּעט אין דער נאַכט, פֿון דעם מאָרגן־דאַוונען ביזן אָוונט. די טראָפּנס טיי היטן מיך פֿון דרעמלען און מידקייט. אָבער פּשוטע וואַסער איז אויך זייער געזונט פֿאַר דעם קערפּער.

Mayn tey hit mayn reyze fun lernen biz shpet in der nakht, fun dem morgn-davnen bizn ovnt. Di tropns tey hitn mikh fun dremlen un midkeyt. Ober pshute vaser iz oykh zeyr gezunt far dem kerper.

Tehku menjaga perjalanan belajarku sampai larut malam, dari doa pagi sampai malam hari. Tetesan teh menjagaku dari rasa kantuk dan lelah. Namun, air putih biasa juga sangat sehat bagi tubuh.

Terima Kasih dan Memberikan Permen Lolipop

ווען מײַן עלטערער ברודער שלום פֿלעגט מיר געבן אַ לאָליפּאָפּ, האָב איך אים געזאָגט אַ גרויסן דאַנק. ער איז אַ מענטש וואָס האָט זייער ליב צו געבן און העלפֿן אנדערע שטענדיק.

Ven mayn elterer bruder Shalom flegt mir gebn a lollipop, hob ikh im gezogt a groysn dank. Er iz a mentsh vos hot zeyr lib tsu gebn un helpfn andere shtendik.

Ketika kakak lakiku bernama Shalom memberi aku sebuah permen lolipop, aku mengatakan terima kasih banyak kepadanya. Dia adalah orang yang sangat suka memberi dan selalu membantu orang lain.

Busana Khas Yahudi Hasidik

איך בין אַ חסידישער ייִד. איך האָב לאַנגע פּאות וואָס וואַקסן און איך שער זיי קיין מאָל נישט אָפּ. אַ רעקל איז מײַן טעגלעכע קליידונג, און אַ בעקעשע איז מײַן ספּעציעלע קליידונג פֿאַר שבת. מײַן פֿעדאָראַ הוט האָט ליב צו באַהאַלטן מײַן געזיכט. איך טראָג אַ גאַרטל ווי אַ גײַסטיקער צעטיילונג בשעת איך דאַוונען (ווי בײַ שחרית אָדער בײַ קריאת שמע), כּדי צו טיילן דעם קאָפּ און דאָס האַרץ פֿון די תּאוות פֿונעם אונטערשטן קערפּער.

Ikh bin a khasidisher yid. Ikh hob lange payos vos vaksn un ikh sher zey keyn mol nisht op. A rekel iz mayn teglekhe kleydung, un a bekeshe iz mayn spetsiele kleydung far shabes. Mayn fedora hut hot lib tsu bahaltn mayn gezikht. Ikh trog a gartel vi a gaystiker tseteylung bshat ikh davnen (vi bay shakhrit oder bay krias shema), kdee tsu teyln dem kop un dos harts fun di tayves funem untershtn kerper.

Saya adalah seorang Yahudi Hasidik. Saya memiliki jambang (payot) yang tumbuh panjang dan tidak pernah dipotong. Rekel (jas hitam panjang) adalah pakaian harian saya, dan bekishe (jubah sutra) adalah pakaian khusus saya di hari Sabat. Topi fedora saya suka menutupi wajah saya. Saya mengenakan gartel (sabuk tali) sebagai pembatas spiritual saat saya berdoa (seperti saat ibadah Shacharit atau pembacaan Shema), untuk memisahkan antara pikiran dan hati dengan hasrat keduniawian di bagian tubuh bawah.

Pria Misterius

גלײַך פֿונעם פֿלוגפֿעלד, פֿאַנגט אַ מיסטעריעזער מאַן אין אַ בעקעשע מיט אַ שטעקעדיקן פֿעדאָראַ הוט אַ טאַקסי. זײַנע טריט שטימען נישט מיט די רעדער פֿון דער טאַקסי וואָס דרייען זיך. די פּאות פֿלאַטערן אין ווינט פֿאַר מײַנע אויגן. די ברילן רוטשן אַראָפּ ווי אַ פּאַראַשוט. אַ ייִדישע אוישע אָטעמט פֿון אונטער דעם אָרעם, בשעת ער געדענקט דאָס פּאַפּיר וואָס ער טראָגט בײַ די פֿיס.

Glaykh funem flugfeld, fangt a misteriezer man in a bekeshe mit a shtekedikn fedora hut a taksi. Zayne trit shtimen nisht mit di reder fun der taksi vos dreyen zikh. Di payos flatern in vint far mayne oygn. Di brilen rutshn arop vi a parashut. A yidisher oyshe otemt fun unter dem orem, bshat er gedenkt dos papir vos er trogt bay di fis.


Sejalan dari bandara, seorang pria misterius berbekishe dengan topi fedora miring menyetop taksi. Langkah kakinya tidak seirama dengan roda taksi yang sedang berputar. Payot-nya (rambut ikal samping) berkibar ditiup angin di samping pandanganku. Kacamata melorot ke bawah seperti terjun payung. Aura Yahudi tercium dari ketiaknya, sembari dia mengingat kertas yang dibawa di dekat kakinya.

Gombalan Cinta

וואָס פֿאַר אַ חופּה איז אַזוי לאַנג ווי דאָס קאָפּ? דיין פֿעדאָראַ הוט! וואָס פֿאַר אַ פֿרייד פֿון ליבע פֿעלט אין חסידות? קאָמפּלימענטן פֿון ליבע! עס איז דאָ אַ שיכורקייט פֿון אַלקאָהאָל, פֿון רעליגיע, אָדער פֿון געלט, אָבער עס איז אויך דאָ א כאַשר פֿון זיסע ווערטער פֿון ליבע. פֿאַר וואָס איז אַ בעקעשע אַזוי לאַנג? ווײַל אויב זי וואָלט נישט געווען לאַנג, ווען וואָלט איך דיך געקענט דערגרייכן?

Vos far a khupe iz azoy lang vi dos kop? Dayn fedora hut! 

Vos far a freyd fun liebe felt in khasidut? Komplimentn fun liebe!

Es iz do a shikhorkeyt fun alkohol, fun religye, oder fun gelt, ober es iz oykh do a khosher fun zise verter fun liebe. 

Far vos iz a bekeshe azoy lang? Vayl oyb zi volt nisht geven lang, ven volt ikh dikh gekent dergreykhn?

Kanopi pernikahan (chuppah) apa yang sepanjang kepala? Topi fedoramu!

Sukacita cinta apa yang tidak ada dalam ajaran Hasidik? Gombalan cinta!

Ada mabuk karena alkohol, mabuk agama, atau mabuk uang, namun ada juga mabuk karena kata-kata gombalan cinta yang manis.

Kenapa jubah bekishe itu panjang? Karena jika tidak panjang, kapan aku bisa meraihmu?

Iklan Suram

נעכטן האָב איך געזען אַ טרויעריקע רעקלאַמע אויף אַן ישׂראלדיקער וועבזײַט. די רעקלאַמע איז געווען וועגן רפואות און קראַטערס צו היילן קראַנקהייטן. עס האָט מיך געמאַכט טראַכטן צוויי מאָל. די רעקלאַמע איז געהאַנגען היסטאָריש אונטער דער נײַעס, גאָר געוויינטלעך. די נײַעס האָט אָבער איבערגעשטיגן די אויפֿמערקזאַמקייט, ווײַל די רעקלאַמע האָט פֿאַרלוירן דעם פֿאָקוס.

Nekhtn hob ikh gezen a troyerike reklame oyf an yisroeldiker vebzayt. Di reklame iz geven vegn refues un krayter tsu heyln krankheiten. Es hot mikh gemakht trakhtn tsvey mol. Di reklame iz gehangen historish unter der nayes, gor geveyntlekh. Di nayes hot ober ibergeshtign di oyfmerkzamkeyt, vayl di reklame hot farlorn dem fokus.

Kemarin, saya sempat melihat iklan suram di website Israel. Iklan tersebut berisi tentang obat-obatan dan herbal untuk menyembuhkan penyakit. Hal itu membuat saya memutar pikiran dua kali. Iklan itu terpajang secara historis di bawah berita, sangat biasa. Namun, berita tersebut mengalahkan perhatian, karena iklannya gagal fokus.

Perkenalan

 איך בין אַ פֿרום קינד, איך האָב ליב צו געבן צדקה, איך פֿריי זיך תּמיד, און איך האָב ליב די תּורה. מײַן האָבי איז צו שרײַבן. מײַן עסן איז קוגל און איך טרינק געקאָכט וואַסער. איך וווין אין לייקוואוד. מײַן עלטערער ברודער הייסט שלום און מײַן ייִנגערע קוזינע הייסט רחל. איך האָב אַ חבֿר וואָס הייסט יאַנקי, ער איז אין מײַן עלטער. מײַן טאַטע הייסט משה און מײַן מאַמע הייסט לאה. מיר זענען אַלע צוזאַמען גליקלעך.

Ikh bin a frum kind, ikh hob lib tsu gebn tsdoke, ikh frey zikh tomid, on ikh hob lib di toyre. Mayn hobi iz tsu shraybn. Mayn esn iz kugel un ikh trink gekokht vaser. Ikh vohn in Lakewood. Mayn elterer bruder heyst Shalom un mayn yingere kuzine heyst Rokhel. Ikh hob a khaver vos heyst Yanky, er iz in mayn elter. Mayn tate heyst Moyshe un mayn mame heyst Leah. Mir zenen ale tsuzamen gliklekh.

Aku adalah seorang anak saleh, aku suka memberi sedekah, aku selalu bersukacita, dan aku mencintai Taurat. Hobiku adalah menulis. Makananku adalah kugel dan aku minum air matang. Aku tinggal di Lakewood. Kakak lakiku bernama Shalom dan adik sepupu perempuanku bernama Rachel. Aku punya teman bernama Yanky, dia sebayaku. Bapakku namanya Musa dan ibuku namanya Leah. Kita semua sama-sama bahagia.

Belajar Membaca Lukisan: Menuju Masa Depan #002

דער ייִדישער בחור שטייט אַליין אויפֿן שפּילפּלאַץ אין דער נאַכט. ער טראָגט אַ קאַפּעלוש און פּאות, און אַ געלער שײַן באַלײַכט אים פֿון דערווייטנס. די וועלט אַרום אים איז פֿונקציעס און פֿול מיט סודות, אָבער ער קוקט מיט רואיקייט אויף דער צוקונפֿט.

Der yidisher bokher shteyt aleyn afn shpilplats in der nakht. Er trogt a kapelush un peyes, un a geler shayn balaycht im fun dervaytns. Di velt arum im iz fintster un ful mit soydes, ober er kukt mit ruikayt af der tsukunft.

Pemuda Yahudi itu berdiri sendirian di taman bermain pada malam hari. Ia mengenakan sebuah kippah dan rambut jalinan samping (peyot), sementara seberkas cahaya aura kuning yang terang menyelimuti dirinya dari kejauhan. Dunia di sekelilingnya tampak gelap dan penuh misteri, namun ia memandang ke depan dengan penuh ketenangan menuju masa depan.

Mengisap Jari

Bupkis (בופקיס): Nol besar, tidak ada apa-apa, atau sesuatu yang tidak bernilai/berharga.

In der yavanisher kultur, az a mentsh zeygt dem finger oder dem thum, meynt es az er blaybt mit gornisht oder er ken nor baysn di lippn far tser. Di tsaytnshtit zogt az es iz "ora ilok" (nisht sheyn) un veyzt oyf a pasive hantlung. In der yidisher shprakh, farshdeyt men aza matsev zeyr gut durkh dem vort "bupkis". Ven a mentsh arbet shver ober krigt amende gornisht far zayn mi, zogt men: "er hot gekrign bupkis" dos meynt a groyse nul, epes vos hot gornisht keyn vert, punkt vi dos ngemut driji in der yavanisher tradeetsye.

Dalam budaya masyarakat Jawa, ketika seseorang mengisap jari atau jempol, itu bermakna dia tidak mendapatkan apa-apa atau hanya bisa gigit jari karena kecewa. Tradisi mengatakan bahwa hal ini adalah "ora ilok" (pamali) dan menunjukkan kebiasaan yang pasif. Dalam bahasa Yiddish, situasi seperti ini dipahami dengan sangat baik melalui kata "bupkis". Ketika seseorang bekerja keras namun pada akhirnya tidak mendapatkan apa-apa atas usahanya, orang akan berkata: "dia mendapatkan bupkis" yang berarti nol besar, sesuatu yang sama sekali tidak bernilai, persis seperti filosofi ngemut driji dalam tradisi Jawa.

Kosakata:

• Zeygt dem finger (זויgt דעם פֿינגער): Mengisap jari (ngemut driji).
• Bupkis (בופקיס): Kosakata Yiddish yang sangat populer untuk menggambarkan "nol besar", tidak dapat apa-apa, atau sesuatu yang tidak ada harganya sama sekali.
• Gornisht (גאָרנישט): Kata dasar Yiddish untuk "tidak ada apa-apa" (nothing), yang berpadu sempurna dengan makna bupkis.

Terharu

Afsheylozn di oygn, ze ikh nokh alts dem altn tate-mames shtub, vus iz geven ful mit varmkeyt un libe. Di tsayt geyt avek, di velt endert zikh, ober der nign fun mames viglid klyngt nokh alts in mayn harts. Es iz a moiredekher umut vos shteygt oyf, a benksheft tsu di tsatn ven mir zaynen ale geven tsuzamen, on zorgn, arumgenumen mit aza min pshatles un emes. Di tate-mames hant-dokhtes zaynen shon lang nisht do, ober zeyere verter un zeyere bentshnte blikn blaybn oyg-oyf-oyg mit mayn nshume far eybik.

Indonesia:

Saat memejamkan mata, aku masih bisa melihat rumah tua orang tuaku yang dulu penuh dengan kehangatan dan cinta. Waktu berlalu, dunia berubah, namun irama lagu pengantar tidur ibu masih bergema di hatiku. Ada rasa sedih yang mendalam yang muncul, sebuah kerinduan pada masa-masa ketika kita semua masih bersama, tanpa beban, dikelilingi oleh kesederhanaan dan ketulusan. Tangan hangat orang tuaku sudah lama tiada, namun kata-kata dan tatapan penuh berkah mereka tetap tinggal, bertatap muka dengan jiwaku untuk selamanya.

Kosakata:

• Benksheft (בענקשאַפֿט): Kerinduan yang mendalam atau nostalgia (salah satu kata paling emosional dalam bahasa Yiddish).
• Tate-mame (טאַטע-מאַמע): Ibu-ayah / orang tua (terdengar sangat akrab dan penuh kasih sayang).
• Viglid (וויגליד): Lagu pengantar tidur.
• Nshume (נשמה): Jiwa (berasal dari bahasa Ibrani, sering digunakan untuk menggambarkan ikatan spiritual yang dalam).

Belajar Membaca Lukisan: Harapan #001

Der yunger man zitst in tsimer.

Indonesia: Pria muda itu sedang duduk di dalam ruangan.

Er trogt a shvarts kapelyush un a lange bageyd.

Indonesia: Dia memakai sebuah topi hitam dan jubah panjang.

Dos likht fun fentster is zeyr sheyn.

Indonesia: Cahaya dari jendela itu sangat indah.

Der bokhser gedenkt di alte traditsyes fun zayn folk.

Indonesia: Pemuda itu mengingat tradisi-tradisi lama dari bangsanya.

Es is zeyr shtil in shtub.

Indonesia: Keadaannya sangat sunyi di dalam rumah.

Dos gelbe likht brengt a sakh hofenung.

Indonesia: Cahaya kuning itu membawa banyak harapan.

Er zukht a shtil ort tsu davenen un tsu kleren vegn zayn lebn.

Indonesia: Dia mencari tempat yang sunyi untuk berdoa dan merenungkan hidupnya.

Dos getlikhe likht shaynt af em in der finsternish.

Indonesia: Cahaya ilahi itu menyinari dirinya di dalam kegelapan.

Afilu in a kleyner shtub, ken men gefinen groyse emune.

Indonesia: Bahkan di dalam rumah yang kecil, seseorang bisa menemukan iman yang besar.

Mini #001

Halo semuanya! Sholem Aleykhem (Damai menyertai Anda). Hari ini saya bertemu teman baik saya, dia bercerita tentang cucunya yang sangat menggemaskan dengan pipi tembem. Terkadang, memiliki anak kecil memang membuat kita sedikit pusing atau stres, atau dalam bahasa Yiddish disebut meshugge (gila/konyol). Tapi tidak apa-apa, yang penting semuanya baik-baik saja atau Boker (baik/bagus). Mari kita syukuri hari yang indah ini dengan ucapan Gut shabbos (Selamat hari Sabat)!

Percakapan Sehari-hari

Bupkis (בופקיס): Nol besar, tidak ada apa-apa, atau sesuatu yang tidak bernilai/berharga.

Schmooze (שמועסן): Mengobrol santai atau berbincang ringan (biasanya sambil membangun koneksi).

Geshmak (געשמאַק): Enak, lezat, atau terasa menyenangkan.

Ungkapan Emosi

Oy Vey (אױ װײ): Ungkapan rasa kecewa, terkejut, atau kejengkelan. Sering diterjemahkan sebagai "Oh, celaka!" atau "Aduh!".

Mazel Tov (מזל טוב): Selamat! Biasanya digunakan untuk merayakan momen bahagia atau pencapaian.

Shpilkes (שפּילקעס): Perasaan gelisah, tidak sabar, atau gugup. Padanan bahasa Inggrisnya adalah "sitting on pins and needles".

Sapaan & Interaksi Sosial

Shalom (שלום): Halo atau selamat tinggal.

Mensch (מענטש): Sebutan untuk orang yang jujur, baik hati, terhormat, dan dapat diandalkan.

Chutzpah (חוצפה): Keberanian yang luar biasa, atau terkadang diartikan sebagai "tebal muka" atau nyali yang sangat besar.